A+ A-

Nity zrywalne wodoodporne

Działanie i typowe obszary zastosowania

 

Nity zrywalne należą obok śrub i kołków do najczęściej stosowanych rozwiązań łączących. Ale co dokładnie oznacza „nity zrywalne wodoodporne” i czym różnią się one od tradycyjnych wariantów? Temat ten jest szczególnie istotny dla rzemieślników, którzy potrzebują trwałych i szczelnych połączeń.

W tym artykule w prosty i zrozumiały sposób dowiesz się, jak działają odporne na zachlapania i szczelne połączenia nity zrywalne, które produkty są szczególnie odpowiednie i w jakich obszarach zastosowań w pełni wykorzystują swoje zalety.

Spis treści

  1. Co sprawia, że nity zrywalne są wodoodporne?
  2. Gdzie może dostać się woda?
  3. Budowa i działanie
  4. Krok po kroku wyjaśnienie procesu nitowania
  5. Typowe obszary zastosowań
  6. Zalety wodoodpornych nitów zrywalnych w porównaniu z innymi rozwiązaniami
  7. Wskazówki dotyczące prawidłowego stosowania wodoodpornych nitów zrywalnych
    1. Wybór odpowiedniego rozmiaru i materiału nitu
    2. Wskazówki dotyczące obróbki zapewniające optymalną szczelność
    3. Unikanie typowych błędów
  8. Podsumowanie
  9. Często zadawane pytania

Co sprawia, że nity zrywalne są wodoodporne?

Standardowe nity zrywalne nie zapewniają całkowitej szczelności. Wilgoć może przedostawać się przez najmniejsze szczeliny. Prawdziwie wodoodporne nity zrywalne są dostępne w postaci tzw. nitów z łbem (znanych w firmie GESIPA® jako CAP®). Dzięki specjalnej konstrukcji są one szczelne dla powietrza i wody, przy czym szczelność ta odnosi się do samego nitu, a niekoniecznie do całego połączenia.

W większości zastosowań wystarczające jest jednak połączenie odporne na rozpryski wody. Uzyskuje się je dzięki specjalnym typom nitów zrywalnych, takim jak:

Nity te charakteryzują się konstrukcją techniczną, w której trzpień jest trwale zamknięty w łbie zamykającym, dzięki czemu nie może do niego przedostać się woda. Szczególnie nity PolyBulb® dzięki zamkniętej łbie zamykającej zapewniają doskonałą szczelność przed przedostawaniem się wody na tylną stronę połączenia (patrz ilustracja).

Szczelność tych połączeń jest zazwyczaj testowana za pomocą słupa wody. W razie potrzeby można zastosować dodatkowe zestawy pierścieni uszczelniających, np. z EPDM, w celu dalszej optymalizacji.

Gdzie może przedostać się woda?

Nity zrywalne składają się zazwyczaj z dwóch głównych elementów: tulei nitu i trzpienia. Tuleja nitu jest widoczną częścią, która jest wprowadzana przez otwór. Trzpień przechodzi przez tuleję nitu i podczas procesu osadzania zapewnia niezbędne odkształcenie na tylnej stronie elementu obrabianego. Podczas wyciągania za pomocą szczypiec do nitów zrywalnych tuleja nitu odkształca się w kształcie grzyba, tworząc w ten sposób trwałe połączenie. Po osiągnięciu wymaganej wytrzymałości na rozciąganie trzpień odłamuje się w określonym miejscu.

Dzięki takiej konstrukcji wilgoć może przedostawać się w różnych miejscach – na przykład między tuleją nitu a elementem obrabianym lub przez pozostałą pustą przestrzeń w odłamanym trzpieniu. Z tego powodu w przypadku szczególnie wysokich wymagań konieczne są specjalne kształty nitów lub dodatkowe środki uszczelniające.

Budowa i działanie

Standardowe nity zrywalne łączą elementy konstrukcyjne, ale nie zapewniają całkowitej szczelności przed wilgocią lub powietrzem. Podczas obróbki nitu powstają małe szczeliny lub przestrzenie, przez które może przedostawać się woda i wilgoć. Nity zrywalne wodoodporne różnią się specjalnymi cechami konstrukcyjnymi, które zapewniają ich całkowitą szczelność.

Materiały i kształty łbów nitów zrywalnych
 

Wodoszczelne nity zrywalne są zazwyczaj wykonane z materiałów nierdzewnych, takich jak stal nierdzewna (A2/A4) lub aluminium (AL), aby zapewnić niezawodną ochronę przed korozją.

Tuleja nitu – czyli widoczna część nitu – może mieć różne kształty łba, np. łeb płaski, łeb stożkowy lub łeb łopatkowy.

Wybór kształtu łba ma wpływ na rozkład obciążenia, głębokość montażu oraz wygląd połączenia. Odgrywa on również rolę w zapewnieniu szczelności: prawidłowo osadzony łeb nitu może znacznie ograniczyć wnikanie wilgoci przez powierzchnię styku między nitem a materiałem.

Właściwy obszar zacisku – podstawa szczelności

Obszar zacisku nity zrywalnych określa grubość materiału, który można połączyć w sposób bezpieczny i trwały. Musi być on dokładnie dopasowany do łączonych elementów – tylko wtedy korpus nitu może ulec prawidłowemu odkształceniu podczas osadzania.

Nieprawidłowy dobór zakresu zacisku może spowodować niewystarczającą siłę zacisku lub nierównomierne odkształcenie. Ma to negatywny wpływ nie tylko na wytrzymałość połączenia, ale także na jego szczelność. Zbyt duża szczelina stanowi powierzchnię, na którą może dostać się wilgoć – szczególnie w przypadku zastosowań narażonych na rozpryskiwanie wody lub wysoką wilgotność powietrza.

Geometria zapewniająca szczelność: jak specjalne nity zatrzymują wodę

W przypadku niektórych typów nitów z łbem ząbkowanym – np. PolyBulb® lub MegaGrip® – specjalna geometria zapewnia, że korpus nitu rozszerza się podczas osadzania w sposób szczególnie równomierny. W ten sposób na tylnej stronie połączenia tworzy się zamknięta głowica zamykająca. W połączeniu z trzpieniem pozostającym w nitu powstaje bardzo dobre uszczelnienie przed rozpryskami wody, ponieważ woda nie może przedostać się przez głowicę zamykającą ani wzdłuż trzpienia.

Opis procesu nitowania krok po kroku

1. Umieszczenie nitu w materiale
Najpierw należy wybrać odpowiedni nit zrywalny, dostosowany do zakresu zacisku elementów konstrukcyjnych. Umieścić nit zrywalny w nawierconym otworze.

2. Umieszczenie i pociągnięcie trzpienia
Za pomocą specjalnych szczypiec do nitów zrywalnych pociągnąć trzpień nitu. Pod wpływem siły powstaje grzybek na tylnej stronie połączenia.

3. Odkształcenie trzpienia nitu i uszczelnienie
Podczas wyciągania trzpienia na tylnej stronie elementu powstaje grzybek. Zintegrowana uszczelka z przodu dociska się jednocześnie do materiału. Gdy trzpień osiągnie wymaganą siłę, odłamuje się w kontrolowany sposób. Nity zrywalne są teraz mocno osadzone w materiale i zapewniają wodoszczelność.

Wodoszczelność wynika z precyzyjnego dopasowania zintegrowanej uszczelki podczas procesu osadzania. Ciśnienie podczas osadzania zapewnia absolutną szczelność i niezawodność uszczelnienia elementów.

Typowe obszary zastosowania

Przemysł motoryzacyjny:
W przemyśle motoryzacyjnym szczególnie poszukiwane są połączenia z nitami zrywalnymi odpornymi na rozpryski wody – na przykład w obszarze podwozia, nadkoli lub paneli drzwiowych. Rozwiązania takie jak MegaGrip® lub PolyGrip® zapewniają tutaj solidne połączenia pomimo zmiennych warunków atmosferycznych i obciążeń mechanicznych.

Przemysł budowlany i systemy dachowe:
Dzięki SolarGrip® firma GESIPA oferuje specjalnie opracowane rozwiązanie do stosowania na dachach płaskich lub blachach trapezowych – na przykład podczas montażu instalacji fotowoltaicznych. Również w przypadku elementów fasadowych lub rynien deszczowych nierdzewne połączenie nitowane zapewnia niezawodne uszczelnienie i stabilność.

Elektronika i budowa obudów:
Szafy sterownicze, obudowy zewnętrzne lub skrzynki sterownicze wymagają szczególnie zabezpieczonego montażu. Nity zrywalne eFast zostały zaprojektowane z myślą o tych wymaganiach w produkcji obudów. Umożliwiają one bezpieczną i szybką obróbkę przy jednoczesnej wysokiej ochronie przed rozpryskami wody.

Technika wentylacyjna i klimatyzacyjna / zastosowania z różnicą ciśnień:
W przemyśle wentylacyjnym – np. w systemach z nadciśnieniem lub podciśnieniem – połączenia muszą być szczególnie niezawodne i szczelne. Specjalne nity, takie jak PolyBulb® z zamkniętą główką, stanowią tutaj doskonałe rozwiązanie.

Pojazdy chłodnicze:
W przypadku wyposażenia wnętrz pojazdów chłodniczych i izolacyjnych wymagane są odporne na temperaturę, szczelne połączenia. Nity GESIPA® w wersji odpornej na rozpryski wody zapewniają funkcjonalność połączenia nawet w zmiennych warunkach temperaturowych.

Zalety wodoodpornych nitów z łbem zatyczkowym w porównaniu z innymi rozwiązaniami

Wodoodporne nity z łbem zatyczkowym oferują ważne zalety w porównaniu z innymi technikami łączenia. Decydując się na nity wodoodporne, zyskujesz pod wieloma względami:

Szybka i łatwa obróbka
Wodoodporne nity z łbem zaślepiającym są tak samo łatwe w obróbce jak tradycyjne nity z łbem zaślepiającym. Potrzebujesz jedynie odpowiednich szczypiec do nitów z łbem zaślepiającym. Wystarczy wywiercić otwór, włożyć nit, wyciągnąć trzpień – i połączenie jest trwałe i szczelne. Nie ma potrzeby wykonywania dodatkowych, czasochłonnych prac, takich jak uszczelnianie silikonem lub klejami.

Ochrona przed korozją i trwała szczelność
Ponieważ wodoodporne nity z łbem zapadanym są często wykonane z materiałów odpornych na rdzę, takich jak stal nierdzewna lub aluminium, zyskujesz doskonałą ochronę przed korozją. Twoje połączenie pozostaje zatem niezawodne przez długi czas, nawet w bezpośrednim kontakcie z wodą lub słoną wodą.

Niezawodność w ekstremalnych warunkach pogodowych
Niezależnie od tego, czy jest to silne nasłonecznienie, ekstremalne zimno czy agresywna słona woda: wodoodporne nity z łbem zapadanym wytrzymują nawet najtrudniejsze warunki. Dzięki temu nadają się szczególnie do zastosowań zewnętrznych.

Zmniejszone koszty konserwacji
Ponieważ wodoodporne nity z łbem zapadającym zapewniają trwałe uszczelnienie połączenia, znacznie zmniejsza się nakład pracy związany z konserwacją. Nie ma potrzeby stosowania dodatkowych środków uszczelniających ani regularnego sprawdzania połączeń. W dłuższej perspektywie oszczędzasz czas i pieniądze dzięki niższym kosztom konserwacji.

Wskazówki dotyczące prawidłowego stosowania wodoodpornych nitów z łbem zapadającym

Aby połączenie było rzeczywiście niezawodnie wodoszczelne, należy zwrócić uwagę na kilka ważnych kwestii. Dzięki tym wskazówkom można zapewnić trwałą szczelność i stabilność połączenia za pomocą nitów zrywalnych.

 

Wybór odpowiedniego rozmiaru i materiału nitu

Należy dobrać rozmiar nitu zrywalnego odpowiednio do średnicy otworu. Zbyt duże lub zbyt małe nity nie tylko pogarszają wytrzymałość, ale także szczelność połączenia.

Do zastosowań zewnętrznych zalecane są nity zrywalne wodoodporne lub odporne na zachlapania, wykonane ze stali nierdzewnej lub aluminium:

  • Stal nierdzewna jest szczególnie odporna na korozję, chemikalia i obciążenia mechaniczne – idealna do agresywnych środowisk, takich jak np. budowa statków, przemysł budowlany lub podwozia pojazdów.
     
  • Aluminium jest lżejsze i tańsze, ale nadal zapewnia dobrą odporność na korozję – idealne do standardowych zastosowań wewnętrznych i zewnętrznych.

Wskazówki dotyczące obróbki dla uzyskania optymalnej szczelności

  • Wykonać otwór dokładnie (bez zadziorów!): Należy zwrócić uwagę na czystość otworów, bez postrzępień lub zadziorów. Ma to decydujące znaczenie dla szczelnego przylegania nitu i optymalnego działania uszczelnienia.
  • Zwrócić uwagę na obszar zaciskania: zawsze wybierać nity zrywalne, których obszar zaciskania dokładnie odpowiada grubości materiału – ma to zasadnicze znaczenie dla szczelnego i wytrzymałego połączenia.
  • Umieścić nit prostopadle: podczas umieszczania należy upewnić się, że nit jest ustawiony dokładnie prostopadle do powierzchni. Nity umieszczone ukośnie mogą ulec nierównomiernemu odkształceniu, co negatywnie wpływa na szczelność.
  • W razie potrzeby uzupełnić zestaw pierścieni uszczelniających (np. EPDM): W obszarach narażonych na wilgoć lub w przypadku szczególnie wrażliwych zastosowań dodatkowe zastosowanie zestawu pierścieni uszczelniających może być sensowne i zalecane.
  • Sprawdzić połączenie po osadzeniu: Przeprowadzić kontrolę wzrokową lub kontrolę szczelności za pomocą wody lub sprayu ciśnieniowego. Pozwala to na wczesne wykrycie ewentualnych nieszczelności i ich ukierunkowane usunięcie.

Unikanie typowych błędów

Typowe błędy podczas obróbki wodoodpornych nitów zrywalnych powstają najczęściej w wyniku niedostatecznej staranności podczas obróbki. Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:

  • Rozmiar otworu: Zbyt duży otwór powoduje, że uszczelnienie nie jest całkowicie szczelne. Dlatego otwory należy wiercić dokładnie zgodnie z instrukcją producenta. W przypadku GESIPA® zalecamy wiercenie otworu o średnicy większej o 0,1 mm od średnicy nitu zrywalnego.
     
  • Zbyt mała siła osadzania: Wyciągnąć trzpień nitu z wystarczającą siłą, aby uszczelka została optymalnie dociśnięta. Użyć wysokiej jakości szczypiec do nitów zrywalnych.

Przestrzeganie tych wskazówek zapewnia optymalne wyniki obróbki.

Wniosek
 

Odporne na zachlapania i szczelne połączenia za pomocą nitów zrywalnych stanowią szybkie i niezawodne rozwiązanie, gdy połączenia muszą być chronione przed wilgocią, brudem lub zmiennymi warunkami otoczenia. W przeciwieństwie do tradycyjnych nitów zrywalnych, specjalne wersje, takie jak CAP®, PolyBulb® lub eFast, zapewniają wyjątkowo wysoką szczelność dzięki przemyślanej geometrii i wysokiej jakości materiałom.
 

Niezależnie od tego, czy chodzi o budowę pojazdów, dachy płaskie z instalacjami fotowoltaicznymi, budowę szaf sterowniczych czy systemy różnicowego ciśnienia w technice wentylacyjnej – GESIPA® oferuje odpowiednie nity zrywalne odporne na rozpryski wody do każdego zastosowania.
 

Przy wyborze należy zwrócić uwagę na odpowiedni zakres zacisku, odpowiednie materiały, takie jak stal nierdzewna lub aluminium, oraz precyzyjne wykonanie. W ten sposób można długotrwale korzystać z wytrzymałego, niewymagającego konserwacji i przede wszystkim szczelnego połączenia.

W celu uzyskania dalszych informacji lub indywidualnego doradztwa prosimy skorzystać z szerokiej gamy produktów GESIPA® – z rozwiązaniami dostosowanymi do indywidualnych wymagań.

Często zadawane pytania

Czy nity zrywalne wodoodporne są trwałe?

Nity zrywalne odporne na rozpryski wody lub wodoodporne zapewniają wysoką szczelność – pod warunkiem prawidłowego montażu. Trwała szczelność zależy w szczególności od następujących czynników:

  • Odpowiedni dobór materiału (np. stal nierdzewna lub aluminium)
  • Dopasowanie do zakresu zacisku
  • Staranna obróbka, w szczególności podczas wiercenia, pozycjonowania i siły osadzania
     

Nity z łbem miseczkowym, takie jak nity CAP®, są konstrukcyjnie szczelne dla powietrza i wody. W przypadku nitów odpornych na rozpryski wody (np. PolyBulb®, PolyGrip®) szczelność zależy w znacznym stopniu od geometrii i procesu osadzania. Prawidłowo osadzone połączenie zapewnia długotrwałą ochronę przed wnikaniem wilgoci.

Jak sprawdzić szczelność?

Do kontroli szczelności można zastosować następujące metody:

  • Kontrola wzrokowa: sprawdzenie miejsca nitowania pod kątem całkowitego przylegania i prawidłowego osadzenia
  • Test wodny: spryskanie miejsca nitowania wodą i obserwacja ewentualnych wycieków
  • Test ciśnieniowy: zastosowanie nadciśnienia lub podciśnienia wewnątrz elementu w połączeniu ze sprayem do wykrywania wycieków. Powstanie pęcherzyków wskazuje na nieszczelność.
     
  • Test słupa wody (laboratorium): standardowa metoda określania szczelności przy określonym ciśnieniu wody

Precyzyjna kontrola jest zalecana zwłaszcza w przypadku zastosowań w technice wentylacyjnej lub klimatyzacyjnej, gdzie występuje różnica ciśnień.